Budowa linii 400 kV
Baczyna-Plewiska

O inwestycji

Charakterystyka inwestycji

Budowa linii 400 kV Baczyna-Plewiska jest elementem tworzenia niezawodnego systemu elektroenergetycznego, niezbędnego dla rozwoju gospodarczego regionu, w tym gmin, przez które przebiega. Będzie zrealizowana w sposób gwarantujący bezpieczeństwo ludzi i środowiska, spełniać restrykcyjne wymogi prawa krajowego i międzynarodowego. Przyniesie również profity gminom, przez teren których zostanie wyznaczona jej trasa. Te korzyści to przede wszystkim bezpieczne dostawy energii, rozwój inwestycji, nowe miejsca pracy czy poprawa stopy życiowej mieszkańców. Realizując ten projekt, Wykonawca będzie dążył do kompromisu z władzami gminy oraz jej mieszkańcami w zakresie zaplanowania trasy linii. Metodą znajdowania akceptowalnych przez strony rozwiązań będzie dialog społeczny.

Budowa linii 400 kV Baczyna-Plewiska jest współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 jako część projektu „Budowa dwutorowej linii Krajnik-Baczyna-Plewiska wraz z budową / rozbudową / modernizacją stacji w tym ciągu liniowym”, na realizację którego PSE S.A. podpisały w grudniu 2017 roku umowę o dofinansowanie.

Celem Projektu jest poprawa pewności i bezpieczeństwa pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego w północno-zachodniej części Polski. Inwestycja ma na celu wzmocnienie układu sieci w zakresie wymiany transgranicznej na poziomie napięcia 400 kV pomiędzy systemami elektroenergetycznymi Polski i Niemiec oraz poprawę warunków wyprowadzenia mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) zlokalizowanych na terenie północnej Polski oraz z Elektrowni Dolna Odra. Ponadto, realizacja Projektu wpłynie na możliwość przyłączenia do KSE dodatkowych źródeł OZE.

Przedmiotowe zadanie inwestycyjne realizowane jest metodą „zaprojektuj i wybuduj”. Oznacza to, że Inwestor wskazał stacje węzłowe KSE, które Wykonawca ma połączyć nową linią przesyłową. Wykonawca jest odpowiedzialny za wytyczenie trasy linii, zaprojektowanie rozwiązań technicznych zgodnych z wymaganiami PSE S.A. oraz realizację robót budowlanych. Spełnienie nowoczesnych standardów PSE S.A. zostanie potwierdzone odbiorami technicznymi, a po przeprowadzeniu kontroli prawidłowości pracy nowej linii, zostanie ona włączona do eksploatacji w ramach wspomnianego powyżej KSE.

Budowa linii elektroenergetycznej 400 kV Baczyna-Plewiska jest realizowana w oparciu o przepisy Ustawy z  24 lipca 2015 roku o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1265 ze zm.).

Krajowy System Elektroenergetyczny

Dostarczenie energii elektrycznej do konsumentów (w tym gospodarstw domowych) jest możliwe dzięki właściwemu funkcjonowaniu mechanizmu przesyłu energii, opartego o odpowiednio rozbudowany układ stacji i linii elektroenergetycznych. Przesył zawsze odbywa się w kierunku od źródła wytwarzania energii (elektrowni) do jej odbiorcy. Elektrowni systemowych w Polsce jest stosunkowo niewiele i skupione są one głównie na południu kraju. Dostarczenie energii z elektrowni do każdego regionu kraju jest zadaniem Operatora Systemu Przesyłowego (PSE S.A.), który realizuje tę misję poprzez sprawne zarządzanie przepływami energii w KSE. Za bezpośrednie dostawy w poszczególnych regionach odpowiedzialni są Operatorzy Systemów Dystrybucyjnych (np. ENEA Operator S.A.).

W praktyce, cały system przesyłowy i dystrybucyjny musi być na tyle elastyczny, aby w dowolnym momencie dostarczyć odpowiednią ilość energii elektrycznej do każdego, kto jej potrzebuje, co wymaga ciągłej analizy poziomu zapotrzebowania w czasie rzeczywistym i dostosowywanie trybu pracy systemu linii i stacji do aktualnie odbieranych mocy.

W uproszczeniu dostawa energii elektrycznej dla gospodarstw domowych przebiega następująco:

  • elektrownie produkują energię, po czym w stacjach SN/NN podwyższa się jej napięcie w celu przesłania na duże odległości,
  • liniami najwyższych napięć przesyła się energię do lokalnych stacji NN/WN, gdzie napięcie zmniejszane jest do 110 kV,
  • liniami wysokich napięć przesyła się energię na odległości nie przekraczające kilkudziesięciu kilometrów do stacji WN/SN,
  • liniami średnich napięć energia przesyłana jest do typowych transformatorów słupowych SN/nN,
  • liniami niskiego napięcia energia przesyłana jest do końcowych odbiorców.
Droga energii elektrycznej od wytwórcy do odbiorcy Droga energii elektrycznej od wytwórcy do odbiorcy

Porównując przesył energii do ruchu drogowego można powiedzieć, że KSE to autostrady, drogi szybkiego ruchu oraz węzły zjazdowe na drogi niższych kategorii (krajowe, wojewódzkie, powiatowe, gminne itd.), z tą tylko różnicą, że - posługując się przyjętą analogią - bez istnienia autostrad energetycznych prąd w ogóle nie byłby odbierany z elektrowni, a więc zabrakłoby go w dalszych elementach systemu, a finalnie - w gniazdkach każdego z nas.                             

Obecnie w polskim KSE eksploatowanych jest ok. 8 tys. km linii o napięciu 220 kV i ok. 6 tys. km linii o napięciu 400 kV, jednak są to instalacje o różnym „stażu” pracy i różnym stopniu zużycia. Stały wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, budowa nowych źródeł wytwórczych i wyłączanie przestarzałych powoduje, że system przesyłowy wymaga wielu nowych inwestycji i modernizacji istniejącej infrastruktury. Konieczne są dalsze inwestycje w budowę nowoczesnych linii przesyłowych 400 kV oraz zdolnych je obsłużyć stacji elektroenergetycznych. Odpowiadając na to zapotrzebowanie, w ciągu najbliższych kilku lat Polskie Sieci Elektroenergetyczne planują realizację kolejnych inwestycji polegających na budowie nowych oraz rozbudowie i modernizacji istniejących stacji i linii elektroenergetycznych. Jedną z takich inwestycji jest budowa linii elektroenergetycznej 400 kV Baczyna-Plewiska. Dzięki takim przedsięwzięciom można planować lokalizacje dużych odbiorców energii (przedsiębiorstwa każdej skali i każdego sektora), a gospodarstwa domowe mogą cieszyć się bezpieczeństwem dostaw energii elektrycznej każdego dnia.

Plan KSE wraz ze wskazaniem planowanych inwestycji w perspektywie roku 2025 mogą Państwo pobrać z działu „Materiały do pobrania” lub pod odnośnikiem:

Pobierz plan sieci elektroenergetycznej najwyższych napięć.

Lokalizacja inwestycji

Realizowana linia elektroenergetyczna 400 kV połączy dwie stacje węzłowe:

  • SE 400/220/110 kV Plewiska: zlokalizowaną w gminie Komorniki, w bezpośrednim sąsiedztwie Poznania,
  • SE 400/110 kV Baczyna: realizowaną jako odrębne zadanie inwestycyjne nową stację zlokalizowaną w gminie Lubiszyn, sąsiadującej z Gorzowem Wielkopolskim.

Usytuowanie w/w stacji elektroenergetycznych wpływa na potencjalne możliwości lokalizacji linii elektroenergetycznej będącej ich połączeniem. Niezależnie od wyboru szczegółowej trasy linii, przebiegać ona będzie przez kilkanaście gmin i kilka powiatów w dwóch województwach lubuskim i wielkopolskim.

Schematycznie budowa linii elektroenergetycznej 400 kV Baczyna-Plewiska utworzy następujące połączenie w KSE:

Proponowany przebieg planowanej trasy linii elektroenergetycznej Proponowany przebieg planowanej trasy linii elektroenergetycznej

Znaczenie inwestycji

Linia 400 kV Baczyna-Plewiska jest częścią programu rozbudowy systemu przesyłowego w północno-zachodniej części kraju. Stworzenie nowego węzła w okolicach Gorzowa Wielkopolskiego (SE Baczyna) i zapewnienie dwustronnego zasilania poprzez połączenia 400 kV z Krajnika i Plewisk zapewni poprawę warunków wyprowadzenia mocy z OZE zlokalizowanych na terenie północnej Polski oraz z Elektrowni Dolna Odra. Ponadto, realizacja zamierzeń inwestycyjnych PSE S.A. wpłynie na możliwość przyłączenia do KSE dodatkowych źródeł OZE (w zakresie wytwarzania energii) i bezpieczeństwo lokalizacji nowych przedsięwzięć gospodarczych, m.in. w specjalnych strefach ekonomicznych zlokalizowanych w okolicach Gorzowa Wielkopolskiego, Międzyrzecza i Poznania.

Kolejnym celem przedmiotowej inwestycji jest zapewnienie niezawodnego pokrycia rosnącego zapotrzebowania na moc na obszarze północnej i zachodniej części Polski. Ma także kluczowe znaczenie dla skorelowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego z systemami europejskimi współpracującymi synchronicznie w ramach ENTSO-E (European Network of Transmission System Operators for Electricity) w zakresie wymiany mocy.

Przedsięwzięcie to służy realizacji misji Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. w zakresie wykonania obowiązków określonych w Polityce Energetycznej Polski do 2030 roku - dokumencie przyjętym przez Radę Ministrów jako kierunek zmian strategicznych w perspektywie kolejnych dziesięciu lat. Celem polityki energetycznej Polski jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, wzrostu konkurencyjności gospodarki i jej efektywności energetycznej, a także ochrony środowiska.

Linia 400 kV Baczyna-Plewiska jest:

  • inwestycją celu publicznego, realizowaną w oparciu o przepisy Ustawy z 24 lipca 2015 roku o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych,
  • inwestycją Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A., spółki Skarbu Państwa pełniącej funkcję Operatora Systemu Przesyłowego.

Inwestycja krok po kroku

Etap I - realizacja spraw formalnoprawnych, w tym m.in.:

  1. ustalenie trasy linii,
  2. spotkania inicjujące i robocze z:
    1. jednostkami samorządu terytorialnego, przez które przebiega trasa linii,
    2. pracownikami merytorycznymi władz samorządowych i administracyjnych,
    3. przedstawicielami instytucji biorących udział w procesie opiniowania i nadzorowania procesu inwestycyjnego,
  3. spotkania informacyjno-konsultacyjne dla mieszkańców,
  4. sporządzenie raportu o odziaływaniu na środowisko i pozyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji,
  5. uzyskanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych,
  6. pozyskanie danych z ewidencji gruntów i budynków: to niezbędna czynność, która pozwoli pełnomocnikom ustalić wszelkie niezbędne dane nieruchomości, przez które przebiega trasa linii oraz ich właścicieli,
  7. indywidualne spotkania z właścicielami nieruchomości - pełnomocnicy Inwestora podczas spotkań będą:
    1. prezentować przedmiotową inwestycję,
    2. omawiać zapisy umowy cywilnoprawnej, która określi warunki udostępnienia nieruchomości dla potrzeb budowy linii oraz określi prawa i obowiązki stron (Inwestora i właścicieli nieruchomości),
    3. omawiać zasady ustanawiania służebności przesyłu,
    4. wskazywać na mapach lokalizację linii i słupów,
    5. dystrybuować broszurę o inwestycji,
    6. odpowiadać na pytania,
    7. omawiać zapisy operatów szacunkowych z wyceną nieruchomości (sporządzonych przez niezależnych rzeczoznawców majątkowych),
  8. realizacja etapu związanego z pozyskaniem prawa drogi dla przedmiotowego zadania:
    1. zgoda właściciela:
      1. podpisanie umowy cywilnoprawnej,
      2. wypłata pierwszej transzy odszkodowania / wynagrodzenia,
      3. podpisanie aktu notarialnego - ustanowienie służebności przesyłu,
      4. wypłata pozostałej kwoty odszkodowania / wynagrodzenia,
    2. brak zgody właściciela na zawarcie umowy z Inwestorem: zezwolenie na lokalizację inwestycji na danej nieruchomości może zostać wydane w formie decyzji administracyjnej (jako jeden z elementów decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych); w tym wypadku należne odszkodowanie zostanie naliczone przez właściwego Wojewodę po zrealizowaniu obiektu,
  9. pozyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Etap II - realizacja prac budowlano - montażowych, w tym m.in.:

  • budowa tymczasowych dróg dojazdowych oraz placów manewrowych i magazynowych niezbędnych do budowy linii,
  • wycinka drzew i krzewów w lasach oraz pojedynczych drzew i krzewów w niezbędnym zakresie,
  • budowa fundamentów i uziemień pod słupy,
  • przebudowa obiektów kolidujących (linii telekomunikacyjnych i innych krzyżowanych linii elektroenergetycznych),
  • montaż słupów, izolacji, przewodów fazowych linii oraz przewodów odgromowych, w tym przewodów OPGW,
  • powiązanie linii z KSE.